ITU chốt chuẩn kỹ thuật 6G toàn cầu

Theo thông tin do Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU) công bố chính thức, Nhóm công tác 5D thuộc Ban thông tin vô tuyến ITU-R đã thông qua bản thảo báo cáo về các yêu cầu hiệu suất kỹ thuật tối thiểu cho giao diện vô tuyến IMT-2030 tại phiên họp tháng 2/2026 ở Geneva theo nguyên tắc đồng thuận, tức là toàn bộ chuyên gia trong nhóm cùng nhất trí mà không có phiếu chống. Đây là văn bản kỹ thuật xác lập 20 yêu cầu hiệu suất làm thước đo để đánh giá các đề xuất công nghệ vô tuyến được đưa ra xem xét cho chuẩn IMT-2030.

Ảnh minh họa

Bước phê duyệt chính thức cuối cùng sẽ diễn ra tại phiên họp của Nhóm Nghiên cứu 5 vào ngày 1 tháng 12 năm nay, cơ quan chịu trách nhiệm về các dịch vụ thông tin vô tuyến mặt đất trong hệ thống ITU-R.

Khác với những tuyên bố mang tính định hướng chung, bản thảo lần này đưa ra các ngưỡng hiệu suất tối thiểu mang tính ràng buộc trong quá trình đánh giá, dù không áp đặt cách thức triển khai cụ thể lên từng nhà sản xuất hay quốc gia. Điều đó có nghĩa là các hãng công nghệ và cơ quan quản lý tần số trên thế giới, kể cả Việt Nam, sẽ có một bộ tiêu chí thống nhất để so sánh và lựa chọn công nghệ khi chuẩn bị cho hạ tầng 6G trong tương lai.

6 kịch bản, 20 yêu cầu định hình mạng 6G

Toàn bộ 20 yêu cầu hiệu suất kỹ thuật được xây dựng xung quanh sáu kịch bản sử dụng mà ITU xác định là trọng tâm của mạng 6G.

Kịch bản giao tiếp nhập vai (Immersive Communication) phục vụ các ứng dụng thực tế ảo và trải nghiệm đa giác quan độ trễ thấp.

5 công nghệ then chốt đưa mạng 6G đạt độ trễ 0,1ms và độ tin cậy gần như tuyệt đối

Kịch bản giao tiếp siêu tin cậy, độ trễ cực thấp (Hyper Reliable and Low-Latency Communication) hướng đến phẫu thuật từ xa, điều khiển thiết bị công nghiệp thời gian thực và các tình huống mà chỉ một lần mất kết nối cũng gây hậu quả nghiêm trọng.

Kịch bản truyền thông đại trà (Massive Communication) đáp ứng hàng tỷ thiết bị kết nối đồng thời trong hệ sinh thái IoT quy mô lớn.

Kết nối khắp nơi (Ubiquitous Connectivity) nhắm đến những vùng lãnh thổ xa xôi, hải đảo và các cộng đồng chưa có hạ tầng số đầy đủ.

Kịch bản trí tuệ nhân tạo và truyền thông (AI and Communication) phản ánh xu hướng AI được nhúng ngay trong tầng mạng, không còn là lớp ứng dụng đứng ngoài.

Cuối cùng, kịch bản cảm biến tích hợp và truyền thông (Integrated Sensing and Communication) cho phép mạng vô tuyến vừa truyền dữ liệu vừa đóng vai trò cảm biến môi trường xung quanh, mở ra những ứng dụng hoàn toàn mới trong giao thông tự hành và giám sát thiên tai.

Trong số 20 yêu cầu hiệu suất, có 7 yêu cầu hoàn toàn mới, không tồn tại trong tiêu chuẩn 5G (IMT-2020), xác lập những tiêu chí kỹ thuật nằm ngoài phạm vi thiết kế của mạng 5G.

Mười ba yêu cầu kế thừa từ tiêu chuẩn 5G gồm tốc độ dữ liệu đỉnh lý thuyết, tốc độ dữ liệu người dùng ở ngưỡng 5 phần trăm thấp nhất, hiệu suất phổ tần đỉnh, hiệu suất phổ tần trung bình, hiệu suất phổ tần người dùng ở ngưỡng 5 phần trăm, dung lượng lưu lượng theo diện tích, mật độ kết nối, khả năng di động, thời gian gián đoạn khi di chuyển, độ trễ mặt phẳng người dùng, độ trễ mặt phẳng điều khiển, độ tin cậy và băng thông.

20 yêu cầu kỹ thuật tối thiểu của mạng 6G. Nguồn ITU

Bảy yêu cầu hoàn toàn mới, xác lập những tiêu chí kỹ thuật nằm ngoài phạm vi thiết kế của mạng 5G, gồm yêu cầu tổng hợp đa chiều, khoảng cách liên kết, độ chính xác định vị, các yêu cầu liên quan đến cảm biến, yêu cầu liên quan đến trí tuệ nhân tạo, hiệu quả năng lượng phục vụ phát triển bền vững và khả năng phục hồi cùng kết nối mở rộng. Bốn trong số bảy yêu cầu mới này, gồm yêu cầu tổng hợp, cảm biến, trí tuệ nhân tạo và phục hồi kết nối, được in đậm trong hình trên, thể hiện mức độ ưu tiên cao hơn trong thiết kế tổng thể của mạng 6G.

Nền tảng từ khung IMT-2030 công bố năm 2023

Bộ yêu cầu kỹ thuật lần này được xây dựng tiếp nối trên Khuyến nghị ITU-R M.2160, tức Khung IMT-2030 mà ITU công bố lần đầu vào tháng 12 năm 2023 với vai trò là cơ sở hài hòa hóa toàn cầu cho kết nối thế hệ tiếp theo. Khung ITU-R M.2160 đặt ra bốn nguyên tắc thiết kế mạng tương lai gồm tính bền vững về môi trường, an ninh và khả năng phục hồi, kết nối những người chưa được kết nối, và trí thông minh phổ cập trong toàn bộ hệ thống mạng.

ITU đặt mục tiêu 6G phải trở thành hạ tầng viễn thông mà người dân ở bất kỳ đâu cũng có thể tiếp cận, tiết kiệm năng lượng và đứng vững trước thiên tai, phục vụ trực tiếp cho y tế, giáo dục, nông nghiệp và ứng phó thảm họa. Với tầm nhìn đó, ITU kỳ vọng 6G sẽ là đòn bẩy để giảm dần khoảng cách số giữa các nước nghèo với các nước phát triển.

Bản thảo báo cáo hiện chỉ được lưu hành nội bộ trong phạm vi thành viên ITU-R trực tiếp tham gia vào quá trình hoàn thiện và phê duyệt, cho đến khi phiên họp ngày 1 tháng 12 diễn ra. Sau khi Nhóm Nghiên cứu 5 phê duyệt, bộ 20 yêu cầu kỹ thuật sẽ trở thành nền tảng cho các hướng dẫn đánh giá IMT-2030 cụ thể hơn, tức bước kế tiếp trong quy trình chuẩn hóa 6G của ITU trên phạm vi toàn cầu.

Khát vọng 6G và cách thức tiếp cận công nghệ 6G

Việt Nam đang chuẩn bị cho 6G theo hướng đi sớm, bám sát xu thế quốc tế và gắn với mục tiêu chuyển đổi số sau 2030. Ngày 28/3/2024, Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) ban hành Quyết định 406/QĐ-BTTTT thành lập Ban chỉ đạo thúc đẩy nghiên cứu phát triển công nghệ thông tin di động 6G, đánh dấu bước đi chính thức đầu tiên trong lộ trình 6G tại Việt Nam. Trên cơ sở các quyết định và chiến lược hạ tầng số quốc gia, Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 làm chủ công nghệ mạng di động thế hệ mới, tham gia sâu vào xây dựng tiêu chuẩn 6G quốc tế và quy hoạch tần số phục vụ triển khai. Bộ Khoa học và Công nghệ định hướng giai đoạn 2024–2030 tập trung nghiên cứu, thử nghiệm, dự kiến cấp phép tần số và thử nghiệm 6G vào khoảng 2028, tiến tới thương mại hóa sau 2030

Các nhà mạng Viettel, VNPT, MobiFone được giao nghiên cứu, xây dựng kịch bản thử nghiệm 6G, trong đó Viettel công bố lộ trình phát triển 6G với mục tiêu thử nghiệm hệ thống, thiết bị tiền thương mại từ năm 2028. Song song, doanh nghiệp công nghệ và viện nghiên cứu trong nước tham gia các liên minh, chương trình nghiên cứu phát triển 6G quốc tế, hướng tới phát triển thiết bị, nền tảng và dịch vụ 6G “make in Vietnam”, qua đó không chỉ khai thác mà còn góp phần định hình hệ sinh thái 6G toàn cầu.

ITU đưa ra bộ 20 yêu cầu kỹ thuật cho mạng 6G sẽ là cơ sở để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp viễn thông và cộng đồng nghiên cứu trong nước bắt đầu cụ thể hóa kế hoạch thử nghiệm và cấp phép tần số cho thế hệ mạng tiếp theo.

Nghiên cứu các kịch bản điển hình và đặc trưng mạng 6G Nhóm kỹ sư China Unicom chi nhánh Thiên Tân vừa công bố công trình nghiên cứu toàn diện về mạng 6G trên tạp chí kỹ …

Giải bài toán năng lượng cho mạng 6G Chi phí năng lượng chiếm tới 23% tổng chi phí vận hành của các nhà mạng di động, trong đó trạm gốc một mình ngốn …

3GPP hoàn tất Release 19, khởi động nghiên cứu 6G Tại hội nghị toàn thể tháng 12/2025 ở Baltimore, Hoa Kỳ, 3GPP chính thức chốt đặc tả Release 19 và chuyển toàn bộ nguồn lực …